Што се ,,Електори” или како во САД може да победи кандидат со далеку помалку гласови?

Политичкиот аутсајдер, Доналд Трамп, ја победи поранешната државна секретарка Хилари Клинтон на претседателските избори пред четири години и покрај тоа што таа освои скоро три милиони повеќе гласови на национално ниво.
Дали истото сценарио и застарен изборен систем ќе се повтори и против Бајден?
Американскиот претседател е всушност избран од тело наречено Изборен колеџ. Секоја федерална држава делегира  селектори на колеџот т.н електори во зависност од бројот на неговите жители, па така најнаселената Калифорнија испраќа 55, а потоа следуваат Тексас со 38 и Њујорк и Флорида, секој со 29.Помалку населените држави како Алјаска, Вермонт, Делавер, Вајоминг или Монтана имаат само тројца избирачи – електори .

Потребни се 270 гласачи за да победат

Кандидатите за претседател на САД се натпреваруваат во секоја држава одделно, а победникот, без разлика на разликата, ги освојува сите електори. Ова е правило во сите држави, освен во Небраска и Мејн, каде се делат електорите.

Претседателскиот кандидат мора да освои апсолутно мнозинство од електорите или 270 од вкупно 538.

Повеќето од 50 американски држави традиционално фаворизираат еден од кандидатите – републиканец или демократ, а во нив победникот се знае и однапред. Затоа претседателските кандидати всушност се борат за гласови во оние десетина земји кои ,,одат” на едната или другата страна од избори до избори.Во последните неколку изборни циклуси, најголемо внимание се посветува на Флорида, Пенсилванија, Охајо или Мичиген, сојузни држави кои се богати со гласачи и не се бетонирани за единствен кандидат.

На 8 ноември 2016 година, Доналд Трамп победи во речиси сите такви држави и освои 306 електорски гласови , иако Клинтон имаше скоро три милиони гласови повеќе благодарение на убедливите победи во Калифорнија и Њујорк на национално ниво.

Обиди за промена на системот, но без резултат


Системот на Изборниот колеџ произлегува од Уставот од 1787 година и ги утврдува правилата за индиректни претседателски избори со еден круг.
Оттогаш, стотици амандмани беа предложени на Конгресот во обид да се измени или укине курсот, но ниту еден не беше успешен. Дебатата беше повторно започната со победата на Трамп.Електорите се локални функционери или партиски лидери, но нивните имиња не се наоѓаат на гласачките ливчиња и се главно непознати за гласачите.

Во ноември 2016 година, Трамп доби 306 изборни гласови. Незадоволни, милиони Американци потпишаа петиција со која бараа избирачите да бидат на страната на Клинтон, така што изборниот резултат ќе одговара на мнозинската волја на гласачите.

Нивниот напор беше без резултат, бидејќи само двајца електори побегнаа во ривалскиот табор, така што Трамп на крајот беше официјално избран со 304 електорски гласови.

Републиканците ја опишаа иницијативата како обид на очаен човек кој не сака да го признае поразот.

Ситуацијата во 2016 година кога Трамп го загуби „народниот глас“, но победи на изборите поради изборниот систем, не се случи за прв пат.

Така пет претседатели дојдоа на власт.
На тој начин Џонсон Квинси Адамс победи на изборите против Ендру Џексон во 1824 година, а пред Трамп беа изборите во 2000 година и епскиот заговор во Флорида меѓу Џорџ В. Буш и демократот Ал Гор.

Гор на национално ниво доби скоро 500.000 гласови повеќе, но бидејќи Флорида на крајот беше за Буш, тој победи на изборите со 271 електорски гласови.

Распоред по изборите


Електорите ќе се состанат во нивните држави на 14 декември и ќе дадат гласови за претседател и потпретседател.Зошто тој датум? Законите на САД велат дека тие „се состануваат и гласаат првиот понеделник по втората среда во декември“.

Бидејќи изборите секогаш се одржуваат во вторник по првиот понеделник во ноември.

Потоа, на 6 јануари 2021 година, Конгресот ќе го потврди победникот кој ќе положи заклетва на 20 јануари.

[divider style=”solid” top=”20″ bottom=”20″]
[facebook]
Facebook
Twitter
LinkedIn
Email
Print
error: Content is protected !!