Чешката Република протера 18 руски дипломати кои ги „идентификуваше како персонал на тајните служби“.
Русија потоа одговори со сопствено протерување на 20 чешки дипломати како одмазда.
Што се крие зад овој драматичен дипломатски конфликт?
Со еден збор – експлозија. Поточно, неколку мистериозни експлозии што се случија во складиште за муниција во 2014 година во Врбетице, Чешка, на 330 километри југоисточно од Прага, при што загинаа двајца вработени во приватна компанија која изнајмила магацин од државна воена организација.
Мислеа дека се работи за несреќен случај, но сфатија дека експлозијата е подметната
За експлозијата најпрво се сметаше дека е несреќен случај. Но, како што објавија чешкиот премиер Андреј Бабиш и министерот за надворешни работи Јан Хамачек, за време на прогонот на руските дипломати и наводните шпиони, чешките власти сега се сомневаат дека руските разузнавачки служби провоцирале.
„Постои основано сомнение дека руските разузнавачи ГРУ, единица 29155, учествувале во експлозија на складиште за муниција во областа Врбетица“, рече Бабиш во живо на телевизија.
Експлозијата била огромна – ги искршила прозорците во куќите – милји подалеку и оставила зад себе кратер во шума во источна Бохемија, недалеку од границата со Словачка, пишува Радио Слободна Европа.
Меѓутоа, таму оваа приказна добива уште побизарен заплет, достоен за шпионски трилери. Имено, доказите поврзаа двајца руски државјани за кои Прага се сомнева дека поставиле експлозија во 2014 година со неславната руска воена разузнавачка служба наречена Централна разузнавачка агенција, но попозната по кратенката ГРУ, пишува Би-Би-Си.
Неславната единица на рускиот ГРУ учествувала и во труењето на Скрипал
Поточно, тие ги поврзуваат со единицата ГРУ 29155 чии задачи се, според западното разузнавање – саботажа, субверзија и атентати.
И бројни докази сугерираат дека една од мисиите што ја имале овие двајца Руси – Анатолиј Чепига и Александар Мишкин е атентатот врз поранешниот двоен руско-британски шпион Сергеј Скрипал. За потсетување, Скрипал, беше отруен со својата ќерка Јулија од мистериозен отров за битки (измислен во СССР) во англискиот град Солсбери во март 2018 година.
Благодарение на навременото и успешно лекување на британските лекари, Скрипал преживеале, но починала една Британка, која потоа стапила во контакт со фрленото шише со овој нервен отров, Зора Старџес.
Британските истражители со помош на невладината истражувачка организација Белингат утврдиле дека се работи за Чепига и Мишкин кои со лажни пасоши дошле во Солсбери (под имињата Руслан Боширов и Александар Петров) и оставиле отров на неговата врата од куќата, по што полетале назад во Русија.
Руските агенти тврдеа дека дошле во Солсбери како туристи
Двајцата Руси подоцна дадоа интервју за „Русија денес“, неубедливо тврдејќи дека станува збор за спортски тренери и нутриционисти, а не за тајни агенти и дека се во редовна туристичка посета на Англија. Во Солсбери, рекоа, дошле да ја видат „славната катедрала“ и нејзината „позната камбанарија висока 132 метри“.
Како што сега стана познато, овие двајца агенти на ГРУ ги користеа истите лажни имиња кога дошле и во Прага три и пол години порано, на 11 октомври 2014 година и останаа таму два дена, по што отидоа во Острава – каде се наоѓа складиште за муниција што експлодираше на 16 октомври. Чепига и Мишкин, истиот ден, отидоа во Виена и отпатуваа за Русија.
Чешките истражители сè уште не знаат точно како е разнесено складиштето за оружје, но Чепига и Мишкин се главните осомничени. Како што откриваат чешки извори поврзани со истрагата за Би-Би-Си, главниот доказ што ги поврзал со експлозијата, во која загинаа двајца Чеси, била е-пошта испратена до групацијата ,,Имекс”, компанијата што управуваше со предметниот магацин.
Во е-поштата, се претставиле како припадници на Националната гарда на Таџикистан, Руслан Табаров (од Таџикистан) и Николај Попа (од Молдавија).
Фотографиите што ги имале на нивните пасоши се истите оние што ги имале осомничените за обидот за убиство на Скрипал во Солсбери 2018. Двајцата побарале дозвола да го посетат чешкиот магацин како дел од наводната инспекција. Магацинот набргу беше разнесен.
Сепак, чешките истражители утврдиле дека е-поштата е испратена од Русија, а не од Таџикистан. И во базата на податоци на Skype, оваа е-пошта беше поврзана со корисник по име “Андреј О” (командантот на руската единица ГРУ 29155 за кој станува збор е познат како Андреј Аверијанов – иако се верува дека е и лажно име).
Магацинот го користел бугарски дилер на оружје кој бил отруен 6 месеци подоцна
Муницијата, меѓу другото, ја чувал во разнесениот магацин од унгарски дилер на оружје по име Емилијан Гекрев, велат извори на Би-Би-Си. И ова е всушност уште една врска до единицата 29155. Шест месеци по експлозијата во Чешка, во април 2015 година, на Гекрет одеднаш му се слоши во Софија. Откако излегол од болницата, повторно му се слошило. И покрај сомнежите за труење, бугарските истражители не беа во можност да го идентификуваат отровот или сторителот сè до труењето во Скрипал во 2018 година.
Имено, третиот руски агент кој дошол во Англија кога бил отруен Скрипал, познат само со лажното име Сергеј Федотов, исто така бил во Бугарија кога Гекрет бил отруен. Покрај тоа, бугарските власти открија дека Федотов и уште двајца агенти од единицата 29155 се пријавиле во хотел во истиот комплекс каде била канцеларијата на Гекрет во април 2015 година.
Прво експлозија како предупредување, а потоа труење?
Снимките од надзорните камери што ги објавија бугарските истражители минатата година покажуваат дека еден од тројцата се доближил до автомобилот на Гекрет паркиран во гаражата, но и до автомобилите на неговиот син и деловен партнер. И тие наскоро се разболеа. Се верува дека отровот го размачкале на рачката на вратата од автомобилот. Федотов полетал од Бугарија истиот ден кога Гекрет бил отруен.
Според аналитичарите, Гекрет бил мета на убијците на Путин затоа што тој продал оружје на голем број земји, вклучително и на Украина, за која Москва немаше интерес да набавува оружје – или затоа што беше конкурент на руските дилери на оружје. Се чини дека експлозијата во магацинот во требала да биде предупредување или саботажа, проследено со обид за атентат.
Руски извор: Чешка очигледно одлучи да ја затвори амбасадата во Москва
Чешкиот министер за внатрешни работи, Јан Хамачек, потврди дека полицијата заклучила дека двајцата осомничени за експлозијата се истите офицери на руското воено разузнавање Александар Петров и Руслан Боширов што ги барала Велика Британија поради труењето на поранешниот руски шпион Скрипал и неговата ќерка.
Првиот заменик шеф на Комитетот за меѓународни работи на горниот дом на рускиот парламент, одговори дека „апсурдни се тврдењата на Прага дека руските разузнавачки служби учествувале во експлозијата на депо муниција во 2014 година“.
Алудирајќи на можна руска одмазда, која наскоро следуваше, неименуван руски дипломатски извор за Интерфакс пред неколку дена изјави дека Чешка со овој потег „очигледно одлучи да ја затвори својата амбасада во Москва“.
Агенти на ГРУ учествуваа во обид за државен удар во Црна Гора?
Според обвинението на црногорското обвинителство, единицата 29155 на ГРУ учествувала и во неуспешниот обид за државен удар и атентатот врз премиерот Мило Ѓукановиќ во октомври 2016 година. Тогаш 14 државјани на Русија, Србија и Црна Гора беа осудени на вкупно 67 години затвор затвор, но апелациониот суд во Црна Гора ја поништи првостепена пресуда во февруари годинава за „суштествено кршење на одредбите на кривичната постапка“.
ГРУ беше многу активна и на вистинското бојно поле – во војната во Украина во 2014 година, играше витална улога во логистичката поддршка, вооружувањето и обуката на руските сепаратисти во провинцијата Донбас на крајниот исток на земјата.
[divider style=”solid” top=”20″ bottom=”20″]
[facebook]
